Testimonials

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
Sandro Rosell
FC Barcelona President

Assign modules on offcanvas module position to make them visible in the sidebar.

Chcesz wysłać wiadomość do redakcji? Napisz na nasz adres e-mail

Mogilno, 31 maja 1928 r. Po uroczystości wręczenia dyplomów Obywatela Honorowego Miasta Mogilna. W środku z dyplomem na kolanach siedzi Piotr Płoszyński, po lewej dziedzic Świerkówca Józef Trzciński, po prawej adwokat-notariusz Stefan Rsada. W drugim rzędzie stoją od lewej: Kazimierz Pierzyński - tartak, Wojciechowski - spedytor, Stranc - skład drewna, Joachimiak - dyżurny ruchu, Ramisch - dekarz, Jerzykiewicz - adwokat, Czesław Gniewkowski - skład bławatów. fot. z arch. Mariana Przybylskiego

Sylwester Jankowski był kupcem, restauratorem, delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy, działaczem społeczno-gospodarczym, wiceburmistrzem Mogilna. Piotr Płoszyński - pierwszym przewodniczącym Rady Miejskiej po odzyskaniu niepodległości, rzeźnikiem, kupcem, działaczem niepodległościowym, aktywnym działaczem korporacji miejskich i powiatowych.

Prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna Marian Przybylski, pracując nad kolejną publikacją książkową Słownikiem delegatów na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu dotarł do dwóch nazwisk osób, którym w 1928 r. nadano tytuł Honorowego Obywatela Miasta Mogilna. - Odkryć coś współcześnie, to nie byle gratka, a dodam, że w ostatnich 40 latach sporo napisano o Mogilnie i o tych nazwiskach, nie trafiając na to, iż byli oni pierwszymi w niepodległej Polsce Honorowymi Obywatelami Miasta Mogilna - opowiada Marian Przybylski.
W pracy zbiorowej Słownik delegatów na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu Marian Przybylski zajmuje się opisaniem biogramów, życia i działalności 24 osób z ówczesnych powiatów mogileńskiego i strzeleńskiego. Aby w publikacji podać jak najwięcej historycznych szczegółów o ówczesnych delegatach na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu z naszego regionu, pan Marian wertuje całe roczniki gazet. W trakcie swoich poszukiwań natrafił na artykuł zamieszczony w gnieźnieńskiej gazecie Lech. Jego wzrok przykuła informacja z Mogilna, która podawała, iż poświęcono budynek magistracki.
21 kwietnia 1927 r., w Wielki Czwartek o 17.00 wybuchł pożar na strychu magistratu (przy Rynku, początek ul. Sądowej). Przybyła po kilku minutach straż pożarna nie mogła sobie poradzić z rozprzestrzeniającym się żywiołem, do tego zabrakło wody do gaszenia. Na pomoc pośpieszyła miejscowa jednostka kolejowej straży pożarnej, pod dowództwem naczelnika stacji, Joachimiaka. Im to dopiero udało się opanować i ugasić pożar. Jak czytamy w korespondencji z Mogilna: Pożar powstał przez zatlenie się belki nad wędzarnią. Spłonęły dach papowy, strych, a w pewnym miejscach przepalony jest sufit. Straty są dosyć poważne. Burmistrz Kazimierz Tyczewski podjął się natychmiast odbudowy spalonego ratusza miejskiego, na ten cel gmina zaciągnęła znaczny kredyt. Jego uroczyste oddanie do użytku i poświęcenie nastąpiło dopiero 31 maja 1928 r.
W tym też dniu nadano dwóm osobom tytuły Honorowych Obywateli Miasta Mogilna.

Mogilno, 31 maja 1928 r. Po uroczystości wręczenia dyplomów Obywatela Honorowego Miasta Mogilna. W środku z dyplomem na kolanach siedzi Sylwester Jankowski, po lewej wikariusz mogileński ks. Piotr Sobiech, po prawej burmistrz Mogilna Kazimierz Tyczewski. W drugim rzędzie stoją od lewej: Radomski - gospodarz z Hubów, NN, Antoni Jasiński - skład bławatny, Franciszek Nowak - aptekarz, Janus - blacharstwo, Stanisław Krusiński - restaurator. fot. z arch. Mariana Przybylskiego


Był to rok 1928, czyli 10 lat przed nadaniem obywatelstwa honorowego proboszczowi kościoła farnego ks. Mieczysławowi Brodowskiemu. - Warto zaznaczyć, że ks. Brodowski dotychczas uważany był za pierwszego mogilnianina, któremu taki tytuł Rada Miejska Mogilna nadała - mówi Marian Przybylski.
Wśród dwóch wymienionych honorowych obywateli znajdowały się nazwiska, z których jedno dotyczyło delegata na Polski Sejm Dzielnicowy, drugie szanowanego mieszkańca Mogilna. Tymi mogilnianami byli Sylwester Jankowski i Piotr Płoszyński. Szukając szerszych informacji pan Marian odszukał podobny w treści kolejny artykuł o tym wydarzeniu, który zamieszczony został w Orędowniku Urzędowym Powiatu Mogileńskiego. W jego treści czytamy, że w czwartek 31 maja 1928 r. odbyła się w Mogilnie uroczystość poświęcenia ratusza.
O godz. 1 w południe zebrali się w pięknej, obszernej sali posiedzeń Rady Miejskiej członkowie Magistratu, Rady Miejskiej i liczny zastęp obywatelstwa mogileńskiego, zaproszony specjalnie na tę uroczystość. Na miejscu honorowym zasiadł p. starosta [Władysław] Słaby. Po przywitaniu obecnych przez przewodniczącego Rady Miejskiej [Mieczysława Nowaka] i krótkim streszczeniu historii miasta, dokonał aktu poświęcenia ks. prob. [Mieczysław] Brodowski w asyście ks. [Piotra] Sobiecha (...). W związku z pierwszą uroczystością nastąpiła druga uroczystość wręczenia dyplomów przez p. burmistrza [Kazimierza] Tyczewskiego pp. Płoszyńskiemu Piotrowi i Jankowskiemu Sylwestrowi na obywateli honorowych miasta Mogilna, po czym odbyła się wspólna fotografia. Następnie udali się wszyscy do lokali p. Klessy, na wspólny obiad. W czasie biesiady wygłaszano liczne toasty na cześć Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, Duchowieństwa, p. Starosty, p. radcy [Józefa] Trzcińskiego, Jubilatów itd. itd. Biesiada przeciągła się do późnego wieczora - napisano w Orędowniku Urzędowym Powiatu Mogileńskiego.
Z zamieszczonej treści artykułu wynika, że dotychczasowe informacje zamieszczone w licznych publikacjach i opracowaniach, iż pierwszym honorowym obywatelem miasta Mogilna w latach międzywojennych był ks. Mieczysław Brodowski należy sprostować. Pierwszymi honorowymi obywatelami byli od 31 maja 1928 r. Sylwester Jankowski i Piotr Płoszyński. Trzecim z kolei honorowym obywatelem został w 1938 r. ks. Mieczysław Brodowski.
Dzięki uprzejmości Mariana Przybylskiego publikujemy dzisiaj sylwetki mogileńskich honorowych obywateli.

Poświęcenie odbudowanego po pożarze budynku magistratu przy rynku w Mogilnie - 31 maja 1928 r. W pierwszym rzędzie drugi z lewej: Sylwester Jankowski, Honorowy Obywatel Mogilna, drugi z prawej: Piotr Płoszyński, Honorowy Obywatel Mogilna. fot. z arch. Mariana Przybylskiego


SYLWESTER JANKOWSKI
Sylwester Jankowski był kupcem, restauratorem i delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy, organizatorem zrywu niepodległościowego, działaczem społeczno-gospodarczym, wiceburmistrzem Mogilna.
Urodził się w 1863 r. w Mogilnie, był synem Józefa i Agnieszki z domu Michalska. Uczył się w szkole ludowej w Mogilnie, a następnie zawodu kupieckiego. W 1890 r. poślubił Kazimierę z domu Krobska. Z zawodu był kupcem i restauratorem. Prowadził lokal przy dworcu kolejowym w Mogilnie. Już od młodych lat aktywnie działał w Towarzystwie Przemysłowym w Mogilnie, w którym od 1885 r. pełnił funkcję sekretarza. W jego ramach wspólnie z prezesem Stanisławem Bylskim organizował majówki w borze proboszczowskim na Babie oraz amatorskie przedstawienia teatralne Łobzowianie i Szkoda wąsów. Zysk z tych przedstawień przeznaczano na cele dobroczynne. W wyniku reorganizacji Towarzystwa Czytelni Ludowych w powiecie mogileńskim na wiecu zorganizowanym 18 października 1908 r. w Mogilnie został komitetowym Biblioteki TCL w Mogilnie. Aktywnie uczestniczył w życiu gospodarczym Mogilna i regionu, współpracując z ks. Piotrem Wawrzyniakiem. Zasiadał przez szereg lat m.in. w radzie nadzorczej Banku Ludowego w Mogilnie. Obok proboszcza mogileńskiego ks. Mieczysława Brodowskiego i kilku mogilnian był członkiem Towarzystwa Muzealnego w Poznaniu. Od 1914 r. zasiadał jako członek w Radzie Miejskiej w Mogilnie.
24 listopada 1918 r. podczas wiecu wyborczego zorganizowanego w Mogilnie został wybrany delegatem do Polskiego Sejmu Dzielnicowego, który obradował od 3 do 5 grudnia 1918 r. w Poznaniu. W jego lokalu restauracyjnym zlokalizowanym przy dworcu kolejowym spotykali się działacze niepodległościowi z Mogilna i okolicy. Tutaj docierały najwcześniej relacje z działań powstańczych z Poznania i Gniezna. Wieczorem 30 grudnia pod pozorem obchodzenia imienin współorganizował z bratem swojej małżonki Teodorem Krobskim (1869-1935) spotkanie, podczas którego działacze niepodległościowi opowiedzieli się za czynem zbrojnym. W 1925 r. wszedł w skład Komitetu Honorowego Zjazdu Kół Śpiewaczych Okręgu XVIII w Mogilnie, który odbył się 12 lipca w ogrodach Domu Katolickiego im. ks. Piotra Wawrzyniaka z udziałem 200 chórzystów. W 1928 r. jako wiceburmistrz Mogilna przewodniczył Obwodowej Komisji Wyborczej Mogilno Miasto IV w wyborach do Sejmu i Senatu.
31 maja 1928 r. Rada Miejska w dowód uznania za działalność niepodległościową, i na rzecz miasta, przyznała jemu oraz Piotrowi Płoszyńskiemu tytuł Obywatela Honorowego Miasta Mogilna. Uroczystość wręczenia dyplomu miała miejsce podczas poświęcenia oddawanego do użytku po rozbudowie gmachu ratusza. W latach międzywojennych pracował również w Powiatowej Kasie Chorych w Mogilnie. 11 listopada 1930 r. otrzymał odznaczenie Zasłużony w Dziedzinie Ubezpieczeń Społecznych. W 1934 r. był ofiarodawcą Komitetu Lokalnego Pomocy Ofiarom Powodzi w Małopolsce z siedzibą w Mogilnie. W 1939 r. wraz z małżonką wysiedlony został do Generalnej Guberni. Zmarł około 1942 r. w Lublinie i tam został pochowany.

Honorowy Obywatel Mogilna ks. Mieczysław Brodowski fot. z arch. dom. Jana Żukowskiego


PIOTR PŁOSZYŃSKI
Piotr Płoszyński - był kupcem, działaczem niepodległościowym, członkiem tajnego Komitetu Obywatelskiego, Powiatowej Rady Ludowej, zastępcą komendanta Straży Ludowej, członkiem Rady Robotniczo-Żołnierskiej, aktywnym działaczem korporacji miejskich i powiatowych, pierwszym przewodniczącym Rady Miejskiej Mogilna po odzyskaniu niepodległości, Honorowym Obywatelem Miasta Mogilna.
Urodził się w 1860 r. jako syn Błażeja i jego drugiej żony Antoniny z domu Chybił.
W 1882 r. zawarł w Mogilnie związek małżeński z Katarzyną Bauzą. Mieszkał w Mogilnie przy pl. Wolności 9, w kamienicy, której był właścicielem. Z zawodu był rzeźnikiem, członkiem zwyczajnym i honorowym Cechu Rzeźników w Mogilnie. Później zajął się kupiectwem. Na niwie gospodarczej współpracował z ks. Piotrem Wawrzyniakiem. Członek i wiceprezes rad nadzorczych Spółki Ziemskiej oraz Banku Ludowego w Mogilnie. Był członkiem powiatowego oddziału Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w Mogilnie, Kółka Rolniczego oraz miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej.
W lipcu 1918 r. znalazł się w grupie Polaków, którzy utworzyli w Mogilnie tajny Komitet Obywatelski. 13 listopada 1918 r. wszedł w skład Powiatowej Rady Ludowej w Mogilnie, a od 24 listopada w skład prezydium Rady jako zastępca komendanta Straży Ludowej. Kiedy 14 listopada 1918 r. przybył do Mogilna sierż. Stanisław Roloff, Płoszyński, jako reprezentant polskiego mieszczaństwa w Mogilnie wszedł w skład utworzonej przez Roloffa mogileńskiej Rady Robotniczo-Żołnierskiej, w której działał z niezwykłą aktywnością. W trakcie narad reprezentował poglądy zbrojnego przejęcia władzy w mieście, dlatego też wystąpił z inicjatywą i bezpośrednio uczestniczył w rozbrajaniu Grenzschutzu w Mogilnie.
Po przejęciu władzy przez powstańców mogileńskich i wkroczeniu do miasta oddziałów ppor. Pawła Cymsa wszedł w skład nowo powstałego wydziału wykonawczego Powiatowej Rady Ludowej. Po wyborach do pierwszej polskiej Rady Miejskiej w Mogilnie (1919-1923) wszedł w jej skład i został jej przewodniczącym. Z nominacji ministra sprawiedliwości mianowany był sędzią pokoju w Sądzie Powiatowym w Mogilnie. Od 1926 r. z grona członków nowo wybranej Rady Miejskiej wszedł w skład Sejmiku Powiatowego. W 1929 r. jako członek Sejmiku i Wydziału Powiatowego w Mogilnie był członkiem Powiatowej Komisji Wyborczej w wyborach uzupełniających do Sejmiku Powiatowego. W 1929 i 1930 r. pełnił funkcję członka Magistratu. 31 maja 1928 r. Rada Miejska w dowód uznania za działalność niepodległościową i na rzecz miasta przyznała jemu oraz Sylwestrowi Jankowskiemu tytuł Obywatela Honorowego Miasta Mogilna. Uroczystość wręczenia dyplomu miała miejsce podczas poświęcenia oddawanego do użytku po rozbudowie gmachu ratusza.
Zmarł 13 lipca 1931 r. w Mogilnie i tutaj został pochowany na parafialnym cmentarzu.

Magdalena Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1432 (30/2019)


• Artykuł opracowałam dzięki uprzejmości i na podstawie materiałów posiadanych przez prezesa Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna Mariana Przybylskiego.

Kultura: artykuły sponsorowane

loading...
Sponsorowane: Kultura

Więcej: Kultura

loading...
Więcej: Kultura

W związku z nowelizacją ustawy Prawo telekomunikacyjne informujemy o korzystaniu przez stronę palukimogilno.pl z plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich używanie.